THI CÔNG MÓNG BĂNG

Thi công móng băng là một trong những giải pháp nền móng phổ biến nhất trong xây dựng nhà phố, biệt thự từ 2 đến 5 tầng. Loại móng này có dạng một dải dài, có thể độc lập hoặc giao nhau theo hình chữ thập, được dùng để đỡ hệ thống tường hoặc hàng cột của công trình.

So với móng đơn, móng băng có độ chịu lực lớn và khả năng chống lún đều tốt hơn rất nhiều. So với móng cọc, móng băng tiết kiệm chi phí hơn và phù hợp cho những khu đất có nền địa chất tương đối ổn định.

1. Cấu Tạo Của Móng Băng

Một hệ thống móng băng tiêu chuẩn bao gồm các bộ phận chính sau:

• Lớp bê tông lót móng: Thường dày $5\text{cm} – 10\text{cm}$, có nhiệm vụ làm sạch đáy móng và ngăn mất nước của bê tông móng khi đổ.

• Cánh móng (Bản móng): Phần chạy dài liên tục, có tác dụng phân tán tải trọng xuống nền đất. Kích thước chiều rộng phổ biến từ $90\text{cm} – 120\text{cm}$.

• Dầm móng (Bờ móng): Phần gờ cao chạy dọc trên cánh móng, liên kết các cột lại với nhau để tăng độ cứng cho toàn bộ hệ móng.

2. Phân Loại Móng Băng Trong Xây Dựng

Tùy thuộc vào vị trí khu đất và giải pháp kết cấu, móng băng được chia làm các loại:

• Móng băng 1 phương: Dải móng chỉ chạy theo một hướng song song (thường là dọc theo chiều sâu của nhà phố). Loại này thường dùng khi nhà có chiều ngang hẹp.

• Móng băng 2 phương: Các dải móng giao nhau vuông góc như bàn cờ (theo cả chiều ngang và chiều dọc nhà). Loại này chịu lực cực tốt, chống lún lệch tối ưu nhưng tốn kém vật tư hơn.

• Móng băng cân đối: Dầm móng nằm chính giữa cánh móng (áp dụng khi đất rộng, không bị vướng ranh giới nhà hàng xóm).

• Móng băng lệch tâm: Dầm móng nằm lệch sang một bên của cánh móng (bắt buộc phải dùng khi xây nhà phố sát vách nhà hàng xóm, không thể đào lấn sang đất của họ).

3. Quy Trình 5 Bước Thi Công Móng Băng Chuẩn Kỹ Thuật

Để đảm bảo “khung xương” phần móng đạt chất lượng cao nhất, quy trình thi công cần tuân thủ nghiêm ngặt theo các bước:

[B1: Giải phóng & Định vị] ➔ [B2: Đào đất & Làm phẳng] ➔ [B3: Đổ bê tông lót] ➔ [B4: Gia công thép & Cốp pha] ➔ [B5: Đổ bê tông móng]

Bước 1: Chuẩn bị mặt bằng & Định vị trục móng

• Dọn dẹp xà bần, tạo mặt bằng bằng phẳng để thuận tiện thi công.

• Dùng máy trắc đạc định vị chính xác hệ thống tim cốt, trục tường và ranh giới đất để định hình lưới móng.

Bước 2: Đào đất hố móng & Làm phẳng đáy móng

• Tiến hành đào đất dọc theo các trục móng đã định vị. Độ sâu đào móng băng phổ biến từ $1.5\text{m} – 2.5\text{m}$ tùy theo hồ sơ thiết kế kỹ thuật.

• Sửa đất bằng thủ công, dọn sạch bùn đất rác và tiến hành đầm chặt nền đất đáy móng.

Bước 3: Đổ bê tông lót bảo vệ móng

• Rải một lớp đá $4\times6$ hoặc đá $1\times2$ kết hợp vữa xi măng để đổ lớp bê tông lót dày khoảng $10\text{cm}$. Lớp này giúp ngăn chặn việc đất hút nước từ bê tông móng mác cao sau này, đồng thời tạo bề mặt phẳng để định vị thép.

Bước 4: Gia công lắp dựng cốt thép và Cốp pha móng

• Gia công cốt thép: Tiến hành uốn, buộc thép cánh móng và thép dầm móng theo đúng bản vẽ kết cấu.

  Lưu ý kỹ thuật: Thép móng phải được đặt trên các con kê bê tông tiêu chuẩn, tuyệt đối không dùng gạch vỡ hay đá để kê vì sẽ làm lệch vị trí chịu lực của thép và dễ gây rỉ sét móng từ bên dưới.

• Lắp dựng cốp pha: Sử dụng cốp pha gỗ hoặc cốp pha thép (hoặc xây gạch ghim thành móng) dựng dọc theo chu vi móng băng để chuẩn bị đổ bê tông. Cốp pha phải được gia cố chắc chắn bằng cây chống để không bị bung phình khi đổ bê tông.

Bước 5: Đổ và bảo dưỡng bê tông móng băng

• Tiến hành đổ bê tông thương phẩm hoặc bê tông trộn máy tại công trường (thường là mác $M250$). Trong quá trình đổ, thợ phải dùng máy đầm dùi liên tục để bê tông len lỏi đều vào các khe thép, không bị rỗng tổ ong.

• Sau khi đổ từ 4 – 12 tiếng (tùy thời tiết), phải tiến hành phun nước bảo dưỡng bề mặt bê tông liên tục từ 3 – 7 ngày để móng đạt cường độ chịu lực tối đa và không bị nứt chân chim.

4. Những Sai Lầm Chí Mạng Cần Tránh Khi Làm Móng Băng

• Chọn móng băng cho nền đất quá yếu: Nếu đất nền là đất bùn, đất ao lấp mà không gia cố thêm cọc tre, cọc tràm hoặc đổi sang móng cọc ép, móng băng rất dễ bị lún sụt cả khối nhà sau vài năm sử dụng.

• Thi công móng lệch tâm nhưng thiếu giằng chống lật: Khi làm móng băng lệch tâm sát vách hàng xóm, tải trọng nhà đổ xuống sẽ có xu hướng làm móng bị lật ra ngoài. Kỹ sư buộc phải thiết kế hệ thống dầm móng (đà kiềng) đủ lớn để khóa chặt và chống lật cho móng.

• Đặt hệ thống ống nước xuyên dầm móng sai cách: Việc thợ tự ý đục phá hoặc đặt các ống thoát nước lớn xuyên thẳng qua dầm móng bê tông mà không có biện pháp gia cường thép xung quanh sẽ làm gãy kết cấu dầm, giảm khả năng chịu lực của móng.

Lời khuyên từ Chuyên gia: Móng băng là bộ phận chịu toàn bộ tải trọng của ngôi nhà. Để đảm bảo an toàn, trước khi đổ bê tông bước 5, chủ đầu tư nên yêu cầu kiến trúc sư thiết kế hoặc kỹ sư giám sát độc lập đến công trường nghiệm thu kỹ thuật phần thép (kiểm tra đường kính thép, khoảng cách đan vỉ thép và độ chắc chắn của con kê) để ký biên bản cho phép đổ bê tông.

Công trình sắp tới của bạn dự kiến xây dựng mấy tầng, diện tích mặt bằng rộng bao nhiêu mét vuông và địa chất khu vực đó là đất nền cũ hay đất mới san lấp? Hãy chia sẻ thêm để tôi hỗ trợ tư vấn giải pháp bố trí thép và độ rộng móng tối ưu nhất cho bạn!