Thi công phần thô và những hạng mục quan trọng khi xây nhà
Thi công phần thô là gì?
Thi công phần thô là giai đoạn xây dựng tạo nên bộ khung và các hệ thống kỹ thuật cơ bản của công trình trước khi chuyển sang giai đoạn hoàn thiện. Đây là phần có vai trò đặc biệt quan trọng bởi chất lượng phần thô ảnh hưởng trực tiếp đến độ chắc chắn, khả năng vận hành và tuổi thọ của ngôi nhà.
Thông thường, thi công phần thô bao gồm các công việc như chuẩn bị mặt bằng, thi công móng, cột, dầm, sàn, cầu thang, xây tường, thi công hệ thống điện nước âm và các hạng mục liên quan đến kết cấu mái.
Có thể hiểu đơn giản, nếu phần hoàn thiện quyết định diện mạo của ngôi nhà thì phần thô chính là nền tảng tạo nên hình dáng và sự ổn định của công trình. Vì vậy, trước khi xây nhà, gia chủ cần hiểu rõ thi công phần thô gồm những gì, phạm vi công việc của nhà thầu và những hạng mục nào được tính trong hợp đồng.

Phần thô khác gì so với phần hoàn thiện?
Một trong những vấn đề thường gây nhầm lẫn khi xây nhà là sự khác nhau giữa phần thô và phần hoàn thiện. Phần thô tập trung vào kết cấu và những hệ thống kỹ thuật cơ bản của công trình. Trong khi đó, phần hoàn thiện tập trung vào việc hoàn chỉnh công năng, thẩm mỹ và đưa ngôi nhà vào sử dụng.
Các công việc phần thô thường gồm:
- Thi công móng
- Thi công cột
- Thi công dầm
- Thi công sàn
- Xây tường
- Thi công cầu thang
- Đi ống điện âm
- Đi đường ống cấp thoát nước
- Thi công kết cấu mái
Phần hoàn thiện thường bao gồm:
- Tô trát
- Chống thấm hoàn thiện
- Ốp lát
- Sơn nước
- Lắp cửa
- Lắp thiết bị vệ sinh
- Lắp thiết bị điện
- Lắp đèn
- Thi công nội thất
- Các hạng mục trang trí
Tuy nhiên, phạm vi cụ thể có thể khác nhau giữa từng nhà thầu. Do đó, gia chủ không nên chỉ căn cứ vào tên gọi “thi công phần thô” mà cần kiểm tra bảng báo giá và phạm vi công việc đi kèm.
Thi công phần thô gồm những gì?
Để hiểu chính xác các hạng mục thi công phần thô, gia chủ có thể chia công việc thành nhiều nhóm từ chuẩn bị mặt bằng đến hoàn thiện bộ khung và hệ thống kỹ thuật âm của công trình.
Chuẩn bị mặt bằng thi công
Trước khi bắt đầu xây dựng, mặt bằng cần được khảo sát và chuẩn bị phù hợp với điều kiện thực tế.
Công việc có thể bao gồm:
- Khảo sát hiện trạng
- Định vị công trình
- Xác định tim trục
- Xác định cao độ
- Dọn dẹp mặt bằng
- Tháo dỡ công trình cũ nếu có
- Che chắn công trình
- Chuẩn bị điện nước phục vụ thi công
- Tập kết vật tư
Đối với nhà phố trong khu dân cư, việc tổ chức mặt bằng cần được tính toán kỹ do diện tích thi công thường hạn chế. Vị trí tập kết vật liệu, vận chuyển vật tư và khu vực thi công cần được bố trí hợp lý.

Thi công móng
Móng là bộ phận truyền tải trọng của công trình xuống nền đất. Vì vậy, đây là một trong những hạng mục quan trọng nhất khi thi công phần thô. Tùy thuộc vào điều kiện địa chất, tải trọng và quy mô công trình, phương án móng có thể khác nhau.
Các công việc thường gồm:
- Đào đất
- Gia công cốt thép móng
- Lắp dựng cốp pha
- Đổ bê tông móng
- Thi công giằng móng
- Xây tường móng
- Chống thấm
- Lấp đất
- Đầm nền
Việc lựa chọn phương án móng cần dựa trên hồ sơ thiết kế và điều kiện thực tế của công trình thay vì áp dụng máy móc một phương án cho tất cả các ngôi nhà.

Thi công kết cấu bê tông cốt thép
Sau móng là hệ thống kết cấu chịu lực của công trình. Các hạng mục phổ biến gồm:
- Cột bê tông cốt thép
- Dầm bê tông cốt thép
- Sàn bê tông cốt thép
- Cầu thang
- Ban công
- Sàn mái
- Các cấu kiện kết cấu khác theo thiết kế
Đây là nhóm công việc yêu cầu độ chính xác cao. Cốt thép cần được gia công và lắp đặt đúng thiết kế. Cốp pha cần đảm bảo kích thước và cao độ trước khi đổ bê tông. Sau khi đổ bê tông, công trình cần được bảo dưỡng đúng yêu cầu nhằm đảm bảo chất lượng kết cấu.

Thi công xây tường
Khi kết cấu đạt điều kiện triển khai, công trình tiếp tục xây tường bao và tường ngăn chia không gian.
Các khu vực thường được xây gồm:
- Tường bao
- Tường phòng ngủ
- Tường phòng khách
- Tường bếp
- Tường vệ sinh
- Tường kỹ thuật
- Hộp gen
Quá trình xây tường cần đảm bảo vị trí, kích thước và độ thẳng theo hồ sơ thiết kế. Đồng thời, các vị trí cửa đi, cửa sổ, hộp kỹ thuật và đường ống cần được phối hợp trước để hạn chế đục phá sau này.

Thi công hệ thống điện âm
Hệ thống điện được triển khai một phần trong giai đoạn phần thô.
Các công việc thường gồm:
- Lắp đặt ống luồn dây
- Đi ống điện âm tường
- Đi ống điện âm sàn
- Lắp hộp công tắc
- Lắp hộp ổ cắm
- Chuẩn bị đường điện cho điều hòa
- Chuẩn bị đường điện cho thiết bị bếp
- Chuẩn bị đường điện cho máy nước nóng
- Chuẩn bị các đường điện chờ
Vị trí ổ cắm, công tắc, đèn và thiết bị nên được xác định ngay từ giai đoạn thiết kế. Điều này giúp hạn chế tình trạng phải đục tường hoặc thay đổi đường điện trong quá trình hoàn thiện.

Thi công hệ thống cấp thoát nước
Hệ thống cấp thoát nước âm cũng là một phần quan trọng của thi công phần thô.
Các hạng mục thường gồm:
- Ống cấp nước
- Ống thoát nước
- Ống thoát sàn
- Ống thoát lavabo
- Ống thoát bồn cầu
- Đường ống cấp nước cho thiết bị
- Hộp kỹ thuật
- Các đường ống chờ
Đặc biệt, hệ thống thoát nước cần đảm bảo độ dốc và vị trí theo thiết kế. Sai sót ở giai đoạn này có thể gây ra tình trạng thoát nước chậm, tắc nghẽn hoặc thấm nước sau khi công trình hoàn thiện.

Thi công mái
Tùy vào phong cách kiến trúc, công trình có thể sử dụng mái bằng, mái ngói, mái tôn hoặc kết hợp nhiều loại mái.
Các công việc có thể bao gồm:
- Thi công kết cấu mái
- Tạo độ dốc
- Thi công hệ thống thoát nước
- Chống thấm
- Thi công khung mái
- Lợp mái theo thiết kế
- Thi công máng xối
Đối với sân thượng và mái bằng, chống thấm cần được kiểm tra kỹ trước khi chuyển sang các công đoạn hoàn thiện.

Quy trình thi công phần thô từ móng đến mái
Một quy trình thi công phần thô được tổ chức hợp lý thường trải qua nhiều giai đoạn liên kết với nhau.
Khảo sát và chuẩn bị công trình
Đơn vị thi công khảo sát hiện trạng, xác định điều kiện mặt bằng và triển khai công tác chuẩn bị.
Thi công móng và kết cấu
Công trình lần lượt triển khai móng, cột, dầm, sàn và cầu thang theo hồ sơ thiết kế.
Xây tường và triển khai hệ thống kỹ thuật
Sau khi kết cấu đạt điều kiện, tiến hành xây tường và phối hợp các hệ thống điện nước âm.
Nghiệm thu phần thô
Các hạng mục quan trọng cần được kiểm tra trước khi chuyển sang công đoạn tiếp theo.
Đặc biệt cần chú ý những hạng mục sau:
- Cốt thép
- Cốp pha
- Kích thước kết cấu
- Bê tông
- Đường điện âm
- Đường cấp thoát nước
- Chống thấm
- Cao độ
- Vị trí cửa và hộp kỹ thuật
Những yếu tố ảnh hưởng đến chi phí thi công phần thô
Chi phí thi công phần thô không giống nhau giữa các công trình. Giá thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Quy mô và diện tích xây dựng
Diện tích xây dựng càng lớn thì tổng khối lượng công việc và vật tư càng nhiều. Ngoài diện tích sàn, số tầng, tầng hầm, sân thượng và các cấu kiện đặc biệt cũng có thể ảnh hưởng đến chi phí.
Điều kiện địa chất
Địa chất yếu hoặc công trình có tải trọng lớn có thể yêu cầu phương án móng phức tạp hơn. Do đó, chi phí phần móng có thể có sự khác biệt đáng kể giữa các khu vực.
Vật tư xây dựng
Thép, xi măng, bê tông, gạch, dây điện và ống nước đều ảnh hưởng đến tổng chi phí. Gia chủ nên xác định rõ chủng loại và tiêu chuẩn vật tư trong hợp đồng.
Vị trí và điều kiện thi công
Nhà trong hẻm nhỏ, khu vực đông dân cư hoặc vị trí khó vận chuyển vật tư thường có điều kiện thi công phức tạp hơn. Thiết kế và yêu cầu kỹ thuật
Những công trình có thiết kế phức tạp, nhiều chi tiết kiến trúc, khẩu độ lớn hoặc yêu cầu kỹ thuật đặc biệt thường có chi phí thi công cao hơn.
Những lưu ý khi lựa chọn đơn vị thi công phần thô
Kiểm tra phạm vi công việc
Đừng chỉ nhìn vào đơn giá. Hãy kiểm tra chính xác nhà thầu cung cấp những gì. Một báo giá thấp nhưng thiếu nhiều hạng mục có thể khiến tổng chi phí cuối cùng cao hơn dự kiến.
Xác định vật tư sử dụng
Hợp đồng nên thể hiện rõ chủng loại, tiêu chuẩn và phạm vi cung cấp vật tư.
Làm rõ chi phí và phát sinh
Các trường hợp phát sinh nên được quy định cụ thể để hạn chế tranh chấp.
Kiểm soát chất lượng và nghiệm thu
Gia chủ nên có quy trình nghiệm thu ở những giai đoạn quan trọng, đặc biệt đối với các hạng mục sau khi hoàn thiện sẽ bị che khuất.
Thi công phần thô Việt Kiến Trúc có gì khác biệt?
Lựa chọn một đơn vị vừa có năng lực thiết kế vừa có kinh nghiệm thi công giúp quá trình triển khai công trình có sự đồng bộ cao hơn. Việt Kiến Trúc định hướng cung cấp giải pháp từ thiết kế đến thi công, giúp gia chủ có cơ sở kiểm soát công trình ngay từ giai đoạn lập phương án.
Khi triển khai thi công phần thô Việt Kiến Trúc, các hạng mục được phối hợp dựa trên hồ sơ thiết kế, tiến độ và phạm vi công việc đã thống nhất. Gia chủ có thể tham khảo thêm dịch vụ thi công phần thô tại trang dịch vụ của Việt Kiến Trúc:
Câu hỏi thường gặp về thi công phần thô
Thi công phần thô có bao gồm phần hoàn thiện không?
Thông thường không. Phần thô chủ yếu bao gồm kết cấu, xây tường và các hệ thống kỹ thuật âm. Phần hoàn thiện như sơn, ốp lát, lắp thiết bị và nội thất thường được tính riêng. Tuy nhiên, phạm vi cụ thể phụ thuộc vào hợp đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu.
Thi công phần thô mất bao lâu?
Thời gian phụ thuộc vào diện tích, số tầng, điều kiện mặt bằng, phương án kết cấu, thời tiết và tiến độ cung ứng vật tư. Vì vậy, không nên áp dụng một thời gian cố định cho tất cả công trình.
Chi phí thi công phần thô được tính như thế nào?
Chi phí thường phụ thuộc vào diện tích xây dựng, quy mô công trình, phương án móng, kết cấu, vật tư và điều kiện thi công. Để có con số chính xác, cần dựa trên hồ sơ thiết kế và khối lượng thực tế.
Có nên thuê thiết kế và thi công cùng một đơn vị?
Việc sử dụng một đơn vị có thể giúp quá trình phối hợp giữa thiết kế và thi công thuận lợi hơn. Những thay đổi tại công trường cũng có thể được phản hồi và xử lý nhanh hơn nếu đội ngũ thiết kế và thi công phối hợp chặt chẽ.

Thi công phần thô là giai đoạn tạo nên nền móng, kết cấu và hệ thống kỹ thuật cơ bản cho ngôi nhà. Các hạng mục quan trọng gồm chuẩn bị mặt bằng, thi công móng, cột, dầm, sàn, cầu thang, xây tường, hệ thống điện nước âm và mái.
Trước khi xây nhà, gia chủ nên hiểu rõ thi công phần thô gồm những gì, phạm vi công việc, vật tư, tiến độ, chi phí và quy trình nghiệm thu. Đây là cách hiệu quả để hạn chế phát sinh và kiểm soát chất lượng công trình ngay từ đầu.
Nếu đang chuẩn bị xây nhà, hãy liên hệ Việt Kiến Trúc – đơn vị thi công phần thô uy tín, có năng lực và quy trình rõ ràng sẽ giúp quá trình xây dựng chủ động, minh bạch và an tâm hơn.