Chống thấm mạch ngừng bằng Waterstop đúng kỹ thuật

Trong quá trình thi công các công trình có tầng hầm, bể chứa nước hoặc kết cấu bê tông lớn, mạch ngừng bê tông là một trong những vị trí cần đặc biệt quan tâm về khả năng chống thấm. Đây là khu vực tiếp giáp giữa hai lần đổ bê tông và thường có nguy cơ trở thành đường dẫn nước nếu không được xử lý đúng ngay từ đầu.

Một trong những giải pháp phổ biến để chống thấm mạch ngừng là sử dụng Waterstop hay băng cản nước. Vật liệu này được đặt tại vị trí mạch ngừng, nằm giữa hai lần đổ bê tông nhằm tạo ra một lớp cản nước, hạn chế nước xuyên qua khe tiếp giáp.

Tuy nhiên, sử dụng Waterstop không chỉ đơn giản là đặt một dải vật liệu vào giữa hai lớp bê tông. Waterstop cần được bố trí đúng vị trí, giữ cố định chắc chắn và đảm bảo tỷ lệ nằm trong hai đợt bê tông theo đúng yêu cầu kỹ thuật.

Vậy mạch ngừng là gì? Vì sao cần chống thấm mạch ngừng? Waterstop hoạt động như thế nào và cần thi công ra sao để đạt hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Mạch ngừng bê tông là gì?

Mạch ngừng là vị trí tiếp giáp giữa hai khối bê tông được đổ ở những thời điểm khác nhau. Trong thực tế thi công, không phải toàn bộ một kết cấu bê tông đều có thể được đổ liên tục trong một lần.

Do đó, quá trình thi công thường phải chia thành nhiều đợt. Khi lớp bê tông trước đã được đổ và đạt đến trạng thái nhất định, công nhân sẽ tiếp tục thi công lớp bê tông tiếp theo. Vị trí tiếp giáp giữa hai lần đổ được gọi là mạch ngừng bê tông.

Mạch ngừng có thể xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau như:

• Vị trí từ sàn hầm lên vách hầm.
• Giữa hai đợt đổ vách hầm.
• Giữa hai lần đổ sàn.
• Vị trí tiếp giáp giữa các khối bê tông được thi công ở những thời điểm khác nhau.

Do có sự tiếp giáp giữa bê tông cũ và bê tông mới nên đây là khu vực cần được kiểm soát kỹ trong quá trình thi công. Nếu không có giải pháp chống thấm mạch ngừng phù hợp, nước có thể theo các khe, lỗ rỗng hoặc vị trí tiếp giáp để thấm vào bên trong kết cấu.

Vì sao cần chống thấm mạch ngừng?

Đối với những công trình có tầng hầm hoặc kết cấu tiếp xúc với nguồn nước, việc kiểm soát mạch ngừng ngay trong quá trình thi công có ý nghĩa rất quan trọng. Mạch ngừng nằm giữa hai lần đổ bê tông nên nếu xử lý không tốt, nước có thể tìm đường xuyên qua vị trí tiếp giáp này.

Đặc biệt, đối với tầng hầm, nước từ bên ngoài kết cấu có thể tạo áp lực lên thành và sàn hầm. Khi tồn tại đường dẫn nước tại mạch ngừng, hiện tượng thấm có thể xuất hiện tại vị trí tiếp giáp giữa hai lần đổ.

Việc sửa chữa khi công trình đã hoàn thiện thường khó khăn hơn rất nhiều so với việc chống thấm mạch ngừng ngay trong giai đoạn thi công kết cấu. Một số vị trí sau khi hoàn thiện còn bị che khuất bởi lớp hoàn thiện, tường, sàn hoặc các hệ thống kỹ thuật. Khi phát hiện thấm, việc xác định chính xác vị trí và nguyên nhân có thể trở nên phức tạp.

Vì vậy, nguyên tắc quan trọng là cần xử lý mạch ngừng bê tông ngay từ giai đoạn thi công, thay vì chờ đến khi xuất hiện hiện tượng thấm mới tìm phương án khắc phục.

Waterstop là gì?

Waterstop còn gọi là băng cản nước, là vật liệu được sử dụng tại các vị trí mạch ngừng hoặc khe nối trong kết cấu bê tông với mục đích hạn chế nước xuyên qua vị trí tiếp giáp. Trong giải pháp chống thấm mạch ngừng, Waterstop được đặt tại vị trí thiết kế trước khi đổ bê tông.

Khi kết cấu được hoàn thiện, Waterstop nằm kẹp giữa các lớp bê tông của hai lần đổ. Vật liệu này tạo thành một lớp cản nước tại khu vực mạch ngừng, giúp hạn chế đường nước xuyên qua khe tiếp giáp.

Có thể hiểu đơn giản: Bê tông đợt 1 → Waterstop → Bê tông đợt 2

Cách bố trí này giúp Waterstop nằm đồng thời trong hai khối bê tông và phát huy vai trò cản nước tại mạch ngừng.

Waterstop chống thấm hoạt động như thế nào?

Trong quá trình chống thấm mạch ngừng, Waterstop được bố trí tại vị trí tiếp giáp giữa hai đợt bê tông. Một phần Waterstop nằm trong bê tông được đổ trước, phần còn lại được giữ lại để nằm trong bê tông được đổ sau.

Theo nội dung kỹ thuật trong tài liệu, đối với hầm nhà phố có thể lựa chọn Waterstop bản rộng 150 mm hoặc 200 mm phù hợp với cấu tạo mạch ngừng.

Nguyên tắc bố trí cơ bản:

• 1/2 băng Waterstop nằm trong lớp bê tông đổ trước.
• 1/2 băng Waterstop còn lại nằm trong lớp bê tông đổ sau.
• Waterstop phải được đặt đúng tâm mạch ngừng.
• Waterstop phải được cố định để không bị dịch chuyển trong quá trình đổ bê tông.

Đây là những yếu tố quan trọng khi thực hiện xử lý mạch ngừng bê tông.

Cách chống thấm mạch ngừng bằng Waterstop đúng kỹ thuật

Xác định chính xác vị trí mạch ngừng

Trước tiên cần xác định vị trí dự kiến dừng bê tông và vị trí tiếp tục đổ bê tông. Waterstop phải được bố trí đúng theo vị trí mạch ngừng đã xác định. Việc xác định vị trí ngay từ đầu giúp hạn chế tình trạng Waterstop bị đặt lệch khỏi vị trí cần chống thấm.

Chọn Waterstop phù hợp

Tùy thuộc vào cấu tạo công trình, kích thước mạch ngừng và yêu cầu thiết kế mà lựa chọn loại Waterstop phù hợp. Kích thước Waterstop cần phù hợp với cấu tạo bê tông và vị trí mạch ngừng để đảm bảo khả năng làm việc sau khi bê tông được đổ hoàn thiện.

Đặt Waterstop đúng chính giữa mạch ngừng

Đây là một trong những yêu cầu quan trọng nhất khi chống thấm mạch ngừng. Waterstop cần được đặt đúng tâm của mạch ngừng, không bị nghiêng hoặc lệch về một phía. Nguyên tắc là: 1/2 Waterstop nằm trong bê tông đợt trước và 1/2 Waterstop nằm trong bê tông đợt sau.

Nếu Waterstop bị lệch quá nhiều, phần vật liệu nằm trong bê tông của một trong hai đợt có thể không đảm bảo như thiết kế. Vì vậy, trước khi đổ bê tông cần kiểm tra lại vị trí Waterstop.

Cố định Waterstop chắc chắn

Trong thực tế thi công, một vấn đề cần đặc biệt lưu ý là Waterstop có thể bị dịch chuyển khi đổ bê tông.Lực tác động của bê tông tươi có thể làm Waterstop:

• Bị lệch khỏi vị trí ban đầu.
• Bị cong.
• Bị gấp.
• Bị ép xuống.
• Không còn nằm đúng tâm mạch ngừng.

Nếu Waterstop bị thay đổi vị trí, hiệu quả chống thấm mạch ngừng có thể bị ảnh hưởng. Do đó, cần sử dụng các phương pháp cố định phù hợp để giữ Waterstop ổn định trước và trong quá trình đổ bê tông.

Sử dụng cữ cố định Waterstop

Một trong những lưu ý được nhấn mạnh trong tài liệu là cần sử dụng cữ cố định Waterstop đúng tâm mạch ngừng trước khi đổ bê tông. Cữ có tác dụng hỗ trợ giữ Waterstop ở đúng vị trí thiết kế.

Trong quá trình thi công, cần kiểm tra để Waterstop:

• Được giữ thẳng.
• Không bị cong.
• Không bị gấp.
• Không bị xê dịch.
• Không bị bê tông ép lệch khỏi vị trí.

Đây là bước quan trọng trong quá trình xử lý mạch ngừng bê tông.

Những lỗi thường gặp khi thi công Waterstop

Waterstop bị cong

Waterstop bị cong có thể xảy ra trong quá trình lắp đặt hoặc khi chịu tác động của bê tông tươi. Do đó, cần kiểm tra và cố định Waterstop trước khi đổ bê tông.

Waterstop bị lệch

Đây là lỗi cần đặc biệt lưu ý. Waterstop phải nằm đúng tâm mạch ngừng theo cấu tạo thiết kế. Nếu Waterstop bị lệch, phần nằm trong bê tông trước và bê tông sau có thể không còn đảm bảo như yêu cầu.

Waterstop bị gấp

Không nên để Waterstop bị gấp hoặc biến dạng trong quá trình lắp đặt. Waterstop cần được giữ đúng hình dạng để đảm bảo vị trí cản nước trong kết cấu.

Không cố định Waterstop

Nếu chỉ đặt Waterstop mà không có biện pháp cố định phù hợp, vật liệu có thể dịch chuyển trong quá trình đổ bê tông. Đây là lý do việc cố định Waterstop cần được thực hiện trước khi tiến hành đổ bê tông.

Lưu ý quan trọng khi chống thấm mạch ngừng

Để đảm bảo hiệu quả chống thấm mạch ngừng, cần kiểm soát đồng thời cả vật liệu, vị trí và quá trình thi công.

Waterstop phải được đặt thẳng

Không để Waterstop bị cong hoặc gấp trước khi đổ bê tông.

Waterstop phải được giữ cố định

Cần sử dụng cữ hoặc phương pháp cố định phù hợp để Waterstop không bị dịch chuyển.

Waterstop phải nằm đúng tâm

Cần đảm bảo tỷ lệ bố trí giữa hai đợt bê tông theo thiết kế, thông thường là 1/2 nằm trong lớp bê tông trước và 1/2 nằm trong lớp bê tông sau.

Kiểm tra trước khi đổ bê tông

Trước khi đổ bê tông cần kiểm tra:

• Vị trí Waterstop.
• Độ thẳng của Waterstop.
• Khả năng cố định.
• Phần Waterstop nằm trong bê tông đợt trước.
• Phần Waterstop chờ cho bê tông đợt sau.

Việc kiểm tra trước khi đổ bê tông giúp hạn chế các sai sót khó sửa chữa sau khi kết cấu đã hoàn thiện.

Chống thấm mạch ngừng quan trọng hơn xử lý thấm sau khi hoàn thiện

Một nguyên tắc quan trọng trong thi công chống thấm là phòng ngừa từ đầu. Khi công trình đã hoàn thiện và xuất hiện thấm tại mạch ngừng, việc xử lý thường khó khăn hơn so với việc bố trí giải pháp chống thấm ngay trong giai đoạn thi công kết cấu.

Đối với tầng hầm, mạch ngừng thường nằm tại những vị trí khó tiếp cận sau khi hoàn thiện. Vì vậy, việc kiểm soát Waterstop trong quá trình đổ bê tông có vai trò quan trọng. Có thể hình dung quy trình: Xác định mạch ngừng → bố trí Waterstop → cố định Waterstop → kiểm tra → đổ bê tông → kiểm tra hoàn thiện

Nếu thực hiện tốt từng bước, nguy cơ phát sinh vấn đề tại vị trí mạch ngừng sẽ được kiểm soát tốt hơn.

Lợi ích của giải pháp chống thấm mạch ngừng bằng Waterstop

Sử dụng Waterstop đúng kỹ thuật mang lại một số lợi ích quan trọng trong công tác chống thấm kết cấu.

Hạn chế nước xuyên qua mạch ngừng

Waterstop tạo ra lớp cản nước tại vị trí tiếp giáp giữa hai lần đổ bê tông.

Chủ động xử lý chống thấm từ giai đoạn kết cấu

Thay vì chờ đến khi công trình hoàn thiện và phát sinh thấm mới xử lý, Waterstop được bố trí ngay trong quá trình thi công.

Hỗ trợ kiểm soát các vị trí tiếp giáp bê tông

Mạch ngừng là khu vực cần được quan tâm trong quá trình thi công. Waterstop giúp bổ sung giải pháp cản nước tại vị trí này.

Hạn chế việc sửa chữa chống thấm về sau

Khi giải pháp chống thấm mạch ngừng được thực hiện đúng ngay từ đầu, có thể hạn chế nguy cơ phải xử lý thấm tại những vị trí khó tiếp cận sau khi công trình hoàn thiện.

Chống thấm mạch ngừng là một hạng mục cần được quan tâm ngay từ giai đoạn thi công kết cấu, đặc biệt đối với tầng hầm và những khu vực thường xuyên chịu tác động của nước. Waterstop hay băng cản nước là một trong những giải pháp được sử dụng để hạn chế nước thấm qua vị trí tiếp giáp giữa hai lần đổ bê tông.

Tuy nhiên, hiệu quả của Waterstop phụ thuộc nhiều vào vị trí lắp đặt và chất lượng thi công. Waterstop cần được đặt đúng tâm mạch ngừng, đảm bảo phần nằm trong hai đợt bê tông, đồng thời phải được cố định chắc chắn để tránh cong, gấp, lệch hoặc bị ép xuống trong quá trình đổ bê tông.

Vì vậy, khi xử lý mạch ngừng bê tông, cần đặc biệt chú ý đến công tác bố trí, cố định và kiểm tra Waterstop trước cũng như trong quá trình đổ bê tông.

Nếu bạn đang chuẩn bị xây dựng nhà phố, biệt thự, tầng hầm hoặc công trình dân dụng và cần tư vấn về giải pháp chống thấm, xử lý mạch ngừng, thiết kế kiến trúc và kỹ thuật thi công, Việt Kiến Trúc có thể hỗ trợ từ giai đoạn tư vấn, thiết kế đến triển khai xây dựng. Liên hệ Việt Kiến Trúc để được tư vấn giải pháp phù hợp với công trình của bạn.