Rong cát khi thi công hầm và giải pháp hạn chế sự cố nhà liền kề

Thi công tầng hầm cho nhà phố thường có nhiều rủi ro hơn so với những công trình không có tầng hầm, đặc biệt khi công trình được xây dựng trên khu đất nhỏ và nằm sát các nhà đã có sẵn. Trong quá trình đào đất, ép cừ, chống vách và thi công bê tông hầm, nền đất của các công trình lân cận có thể bị dịch chuyển.

Một trong những thời điểm cần đặc biệt lưu ý là rút cừ C sau khi hoàn thành phần hầm. Nếu phần đất đã bị dịch chuyển không được bù lại phù hợp, khoảng rỗng có thể hình thành phía dưới hoặc gần móng của nhà bên cạnh. Đây là một trong những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ sụt lún, nứt hoặc nghiêng công trình lân cận.

Trong trường hợp này, rong cát khi thi công hầm là một giải pháp được áp dụng nhằm bổ sung phần đất bị thiếu hụt, lấp các khoảng trống và góp phần ổn định nền đất xung quanh hố đào. Vậy vì sao cần rong cát? Rong cát được thực hiện như thế nào? Vì sao phải đặc biệt chú ý khi rút cừ C? Hãy cùng Việt Kiến Trúc tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Vì sao thi công hầm có thể gây sụt lún, nghiêng nhà bên cạnh?

Đối với các công trình nhà phố có tầng hầm, khoảng cách giữa công trình mới và nhà hiện hữu đôi khi rất nhỏ. Khi bắt đầu đào đất, trạng thái cân bằng vốn có của nền đất sẽ thay đổi.

Quá trình thi công có thể bao gồm:

• Ép hoặc đóng hệ thống cừ vây.
• Lắp đặt hệ giằng chống.
• Đào đất theo từng giai đoạn.
• Thi công móng và đáy hầm.
• Thi công bê tông vách hầm.
• Tháo hệ giằng.
• Rút cừ sau khi hoàn thành hầm.

Trong quá trình này, nền đất phía ngoài hố đào có thể xuất hiện hiện tượng dịch chuyển về phía hố đào. Đặc biệt, đối với đất cát, đất đắp hoặc khu vực có nước, khả năng đất bị chảy xệ và dịch chuyển càng cần được kiểm soát.

Nền đất nhà bên có thể bị rỗng

Khi đất từ khu vực nhà bên cạnh dịch chuyển về phía hố đào, phần đất dưới hoặc gần móng nhà bên cạnh có thể bị thiếu hụt. Ban đầu, hiện tượng này có thể chưa biểu hiện rõ bằng mắt thường. Công trình vẫn có thể chưa xuất hiện vết nứt hoặc dấu hiệu nghiêng.

Tuy nhiên, nếu lượng đất bị dịch chuyển lớn, nền móng công trình lân cận có thể mất một phần điều kiện tựa ổn định ban đầu. Đây chính là lý do thi công hầm nhà phố an toàn cần kiểm soát không chỉ phần kết cấu của công trình đang thi công mà cả sự chuyển vị của nền đất và công trình xung quanh.

Nguyên nhân gây sụt lún, nghiêng nhà sau khi rút cừ C

Một vấn đề thường được quan tâm trong thi công hầm là hiện tượng nhà lân cận bắt đầu có dấu hiệu lún, nghiêng sau khi rút cừ.

Không phải trong mọi trường hợp nguyên nhân đều giống nhau. Tuy nhiên, một trong những cơ chế cần kiểm soát là đất phía nhà bên cạnh đã bị dịch chuyển trong quá trình đào hầm và tiếp tục dịch chuyển khi cừ được rút ra.

Đất có xu hướng chảy về phía hố đào

Khi đào đất tạo thành khoảng trống, đất xung quanh có xu hướng dịch chuyển để tìm trạng thái cân bằng mới. Nếu hệ thống chống đỡ và biện pháp thi công không kiểm soát tốt chuyển vị, đất của công trình bên cạnh có thể dịch chuyển về phía hố đào. Đối với nền đất cát, hiện tượng này càng cần được chú ý. Khi đất bị dịch chuyển, nền nhà bên cạnh có thể bị rỗng một phần.

Rút cừ làm xuất hiện khoảng trống

Trong quá trình thi công, cừ C đóng vai trò tạo thành hệ thống ngăn giữ đất tại khu vực hố đào. Sau khi hoàn thành phần hầm, cừ được rút ra. Khi đó, phần không gian mà cừ chiếm giữ sẽ được giải phóng. Nếu không có biện pháp bù lại phần đất bị thiếu hụt, đất xung quanh có thể tiếp tục dịch chuyển vào khoảng trống.

Đây là lý do rút cừ C khi thi công hầm cần được thực hiện theo trình tự và phải kết hợp với biện pháp xử lý đất phù hợp.

Rong cát khi thi công hầm là gì?

Rong cát khi thi công hầm là biện pháp đưa cát vào khu vực phía sau cừ hoặc các vị trí có nguy cơ hình thành khoảng rỗng, nhằm bù lại phần đất đã bị dịch chuyển trong quá trình đào hầm và tháo rút cừ.

Mục tiêu của biện pháp này là:

• Bù lại phần đất bị thiếu hụt.
• Hạn chế khoảng trống phía sau cừ.
• Giảm khả năng đất tiếp tục dịch chuyển.
• Góp phần ổn định nền đất của các công trình lân cận.
• Hạn chế nguy cơ sụt lún và nghiêng nhà bên cạnh.

Có thể hiểu đơn giản, khi một phần đất đã bị dịch chuyển trong quá trình đào hầm, việc rọng cát giúp bổ sung vật liệu vào khu vực bị thiếu hụt, từ đó hạn chế sự phát triển của khoảng rỗng.

Tuy nhiên, rong cát không phải là giải pháp thay thế cho thiết kế chống đỡ hố đào. Biện pháp này cần được xem xét trong tổng thể phương án thi công hầm, cùng với hệ cừ, giằng chống, trình tự đào đất, chống đỡ và các biện pháp kiểm soát chuyển vị.

Rong cát có vai trò gì trong thi công hầm nhà phố?

Trong những công trình có tầng hầm sát nhà hiện hữu, việc kiểm soát nền đất xung quanh hố đào là một vấn đề rất quan trọng. Rong cát khi thi công hầm có thể hỗ trợ quá trình này thông qua việc bổ sung vật liệu vào những khu vực bị thiếu hụt.

Bù lại phần đất đã bị dịch chuyển

Trong quá trình đào hầm, một phần đất phía nhà bên cạnh có thể bị dịch chuyển. Rong cát giúp bổ sung phần vật liệu vào khu vực bị thiếu, hạn chế việc khoảng trống tiếp tục phát triển.

Lấp đầy khoảng trống phía sau cừ

Sau khi rút cừ, nếu phía sau cừ xuất hiện khoảng trống, đất xung quanh có thể tiếp tục dịch chuyển. Việc rong cát giúp lấp đầy khoảng trống này và góp phần hạn chế sự dịch chuyển tiếp theo của nền đất.

Hỗ trợ ổn định nền đất nhà liền kề

Khi nền đất phía dưới móng nhà bên cạnh bị rỗng, công trình có thể đứng trước nguy cơ sụt lún hoặc nghiêng. Do đó, chống sụt lún nhà liền kề khi đào hầm cần được thực hiện ngay từ giai đoạn lập phương án thi công, thay vì chỉ xử lý khi đã xuất hiện sự cố.

Khi nào cần thực hiện rong cát?

Rong cát không nên được hiểu đơn giản là chỉ thực hiện một lần sau khi đã hoàn thành toàn bộ công việc. Theo nội dung hướng dẫn trong tài liệu, rọng cát cần được thực hiện liên tục trong suốt quá trình thi công hầm, đặc biệt tại những thời điểm có khả năng làm đất bị dịch chuyển.

Một số thời điểm cần đặc biệt lưu ý gồm:

• Sau khi lắp đặt và giằng hệ cừ.
• Trong quá trình đào đất hầm.
• Khi phát hiện đất phía nhà bên có dấu hiệu bị thiếu hụt.
• Khi thi công hoàn thiện phần hầm.
• Đặc biệt là trong quá trình rút cừ C.

Việc duy trì rong cát trong quá trình thi công giúp hạn chế tình trạng đất bị mất nhưng không được bổ sung kịp thời.

Vì sao phải đặc biệt chú ý khi rút cừ C?

Trong toàn bộ quá trình thi công, thời điểm rút cừ là một giai đoạn cần kiểm soát chặt chẽ. Khi cừ còn nằm trong đất, cừ vẫn chiếm một phần thể tích và góp phần tạo thành hệ thống ngăn giữ đất. Khi rút cừ, không gian này được giải phóng.

Nếu rút cừ quá nhanh hoặc rút hàng loạt mà không kết hợp biện pháp bù đất, nền đất xung quanh có thể có điều kiện dịch chuyển vào khoảng trống. Vì vậy, rút cừ C khi thi công hầm cần được thực hiện theo trình tự phù hợp.

Cứ rút 4 cây cừ C thì dừng lại để rong cát.

Mục đích là không để việc rút cừ tạo ra quá nhiều khoảng trống liên tiếp trước khi được bổ sung cát. Đây là một trong những điểm cần đặc biệt chú ý khi tổ chức thi công hầm sát nhà dân.

Nguyên tắc thực hiện rong cát đúng kỹ thuật

Rong cát phải được thực hiện liên tục

Rong cát cần được thực hiện liên tục trong suốt quá trình thi công hầm. Không nên chờ đến khi hoàn thành toàn bộ hầm mới xử lý những phần đất đã bị dịch chuyển. Việc bổ sung cát theo từng giai đoạn giúp kiểm soát tốt hơn tình trạng khoảng trống phía sau cừ.

Liên tục bù phần đất bị dịch chuyển

Khi nền đất có dấu hiệu bị dịch chuyển về phía hố đào, cần có biện pháp xử lý phù hợp. Rong cát nhằm bù lại phần đất đã bị thiếu hụt và hạn chế việc khoảng rỗng tiếp tục phát triển.

Không rút cừ hàng loạt

Đây là nguyên tắc quan trọng. Việc rút nhiều cừ liên tục có thể tạo ra nhiều khoảng trống trong thời gian ngắn, làm tăng nguy cơ đất dịch chuyển. Do đó, cần chia nhỏ quá trình rút cừ, kết hợp kiểm tra và rọng cát theo trình tự thi công.

Rút cừ kết hợp rong cát

Rút cừ và rong cát cần được xem là hai công việc có liên quan trực tiếp. Sau khi cừ được rút ra, phần không gian phía sau cần được xử lý phù hợp thay vì để tồn tại khoảng rỗng.]

Những yếu tố cần kiểm soát khi thi công hầm sát nhà bên cạnh

Để thi công hầm nhà phố an toàn, không thể chỉ tập trung vào một biện pháp duy nhất. Cần kiểm soát đồng thời nhiều yếu tố.

Hệ thống cừ vây

Cừ cần được lựa chọn và bố trí phù hợp với điều kiện địa chất, chiều sâu đào và hiện trạng công trình lân cận.

Hệ giằng chống

Hệ giằng có nhiệm vụ hỗ trợ ổn định hệ cừ trong quá trình đào đất. Cần thực hiện đúng thiết kế và trình tự thi công.

Chuyển vị của nền đất

Cần theo dõi tình trạng nền đất trong suốt quá trình đào hầm. Đặc biệt cần chú ý các dấu hiệu như:

• Nền đất xuất hiện khoảng rỗng.
• Đất bị chảy xệ.
• Nứt nền.
• Nứt tường nhà bên cạnh.
• Cửa bị kẹt hoặc biến dạng bất thường.
• Công trình có dấu hiệu nghiêng hoặc lún.

Nước trong đất

Nước có thể ảnh hưởng đáng kể đến trạng thái của đất, đặc biệt là đất cát. Do đó, công tác kiểm soát nước trong khu vực hố đào cũng cần được xem xét trong phương án thi công.

Những sai lầm cần tránh khi rút cừ C

Rút cừ hàng loạt

Đây là một trong những vấn đề cần tránh. Rút nhiều cừ liên tiếp có thể tạo ra nhiều khoảng trống và làm đất phía nhà bên cạnh dịch chuyển.

Không rong cát sau khi rút cừ

Nếu phần đất bị thiếu hụt không được xử lý, khoảng rỗng có thể tiếp tục tồn tại.

Chỉ quan tâm đến phần hầm của công trình mới

Một công trình có thể hoàn thành phần hầm đúng yêu cầu nhưng vẫn gây ảnh hưởng đến nhà bên cạnh nếu không kiểm soát tốt nền đất xung quanh. Vì vậy, thi công hầm phải được nhìn nhận trên toàn bộ khu vực, không chỉ giới hạn trong ranh đất của công trình.

Không theo dõi công trình lân cận

Việc kiểm tra hiện trạng nhà bên cạnh trước, trong và sau thi công giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Đây là cơ sở quan trọng để có biện pháp xử lý kịp thời.

Lợi ích của rong cát đúng kỹ thuật

Khi được thực hiện đúng phương án, rong cát khi thi công hầm có thể mang lại nhiều lợi ích cho công trình.

Hạn chế sụt lún, nghiêng nhà lân cận

Việc bổ sung cát vào khu vực bị thiếu hụt giúp hạn chế sự phát triển của khoảng rỗng trong nền đất.

Góp phần đảm bảo an toàn công trình xung quanh

Nhà phố thường nằm sát nhau nên bất kỳ sự dịch chuyển đáng kể nào của nền đất cũng có thể ảnh hưởng đến công trình kế cận. Kiểm soát tốt nền đất là một phần quan trọng của công tác đảm bảo an toàn.

Hạn chế rủi ro trong quá trình thi công

Các sự cố liên quan đến lún, nứt hoặc nghiêng nhà bên cạnh không chỉ ảnh hưởng đến an toàn mà còn có thể làm phát sinh tranh chấp và khiếu nại. Vì vậy, chủ động kiểm soát từ đầu luôn cần thiết hơn việc xử lý sau khi sự cố xảy ra.

Trong thi công tầng hầm nhà phố, đặc biệt là những công trình nằm sát nhà hiện hữu, việc kiểm soát nền đất xung quanh hố đào có vai trò rất quan trọng.

Đất có thể bị dịch chuyển trong quá trình ép cừ và đào hầm. Sau đó, khi rút cừ C khi thi công hầm, nếu không xử lý phần khoảng trống phù hợp, đất phía nhà bên cạnh có thể tiếp tục dịch chuyển, làm tăng nguy cơ sụt lún, nứt hoặc nghiêng công trình.

Rong cát khi thi công hầm là một trong những giải pháp nhằm bù lại phần đất bị thiếu hụt và hạn chế khoảng trống phía sau cừ. Để đạt hiệu quả, cần thực hiện rong cát liên tục, kết hợp với quá trình rút cừ, không rút cừ hàng loạt và đặc biệt chú ý thời điểm sau khi cừ được tháo ra.

Quan trọng hơn, chống sụt lún nhà liền kề khi đào hầm không nên chỉ được xử lý bằng một biện pháp riêng lẻ. Cần có phương án tổng thể gồm khảo sát hiện trạng, thiết kế hệ cừ và giằng chống, trình tự đào đất, kiểm soát nước, theo dõi chuyển vị và biện pháp xử lý đất phù hợp.

Một quy trình thi công được chuẩn bị kỹ ngay từ đầu sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và góp phần đảm bảo an toàn cho cả công trình đang xây dựng lẫn các công trình lân cận.

Bạn đang chuẩn bị thi công hầm nhà phố, công trình nằm sát nhà hàng xóm và lo ngại tình trạng sụt lún, nứt hoặc nghiêng nhà liền kề? Việt Kiến Trúc cung cấp giải pháp tư vấn thiết kế và xây dựng nhà phố, chú trọng đến công năng, kết cấu, an toàn thi công và điều kiện thực tế của từng khu đất. Liên hệ Việt Kiến Trúc để được tư vấn phương án thi công hầm phù hợp, kiểm soát rủi ro và bảo vệ an toàn cho công trình lân cận!